Ana içeriğe atla

Minotauros


Theseus ve Minotauros'u gösteren MÖ. 540 yılına ait siyah figür tekniğiyle yapılmış bir Attika amphorası, Jastrow, Wikimedia Commons, Kamu Malı (Public Domain).

Efsaneye göre gerçek adı Asterios olan Minotauros (Minotor), Girit kralı Minos'un eşi Pasiphae ve denizlerin hakimi tanrı Poseidon tarafından gönderilen bir boğanın oğludur. Yarı insan yarı boğa karışımı bir canavardır. Minos Girit'te hüküm sürebilmek için Poseidon'dan kendisine bir boğa göndermesini ister. Bu şekilde krallığını tanrıların desteklediğini gösterecektir. Minos bu boğa çıkıp geldiğinde onu kurban edeceğine dair söz verse de bu sözünü tutmaz ve onun yerine başka bir boğayı kurban eder. Bu duruma öfkelenen Poseidon'un intikamı acı olur; Minos'un karısı Pasiphae'ı boğaya aşık eder. Pasiphae aşkından dolayı, işlediği bir cinayet yüzünden Atina'dan sürülen mimar Daidalos'tan yardım ister. Bunun üzerine Daidalos tahtadan bir inek yapar ve Pasiphae bu ineğin içine girerek boğayla ilişkiye girer. İkisinin birleşmesinden boğa başlı canavar Minotauros doğar.

Minos bu canavarı Daidalos'a inşa ettirdiği görkemli sarayının bir parçası olan Labyrinthos'a (labirent) hapseder. Burası öyle karmaşık bir yerdi ki, Daidalos dışında kimsenin burada yolunu bulması mümkün değildir. Minos, Atina'da öldürülen oğlu Andrageos'un intikamını almak için Atina'ya savaş ilan etmiş ve neticede Atinalıları mağlup etmişti. Yapılan barış antlaşması neticesinde her yıl 7 erkek ve 7 kız olmak üzere 14 Atinalı genç Minos'a haraç olarak verilecekti. Minos Minotauros'u bu gençlerle beslemek niyetindeydi. Bu duruma tepki gösteren Atina kralı Aigeus'un oğlu Theseus, Atinalı gençleri bu beladan kurtarmaya karar verdi. Ardından kendisini kurban edilecek gençlerin arasına gizleyerek Girit'in yolunu tuttu. Oraya vardığında diğer esirlerle birlikte halkın önünden geçirildi. Bu esnada Kral Minos'un kızı Ariadne, görür görmez ona tutuldu ve yardım etmeye karar verdi. Ariadne Daidalos'un tavsiyesi gereğince Labyrintos'ta yolunu bulması için Theseus'a bir ip verdi. Theseus ipi girişte bir kayaya bağladı ve labirentin son bölümünde bulduğu Minotauros'u yumruklarıyla vurarak öldürdü; ardından ipi takip ederek dışarı çıktı.

Minotauros'un yaşamı bu şekilde son bulmuştur. Theseus, Ariadne ve kurtardığı Atinalı gençlerle birlikte gemisine binerek Girit'ten ayrılır. Naksos'ta mola verirler; fakat Theseus Ariadne'yi burada terkeder. Daha sonra şarap ve eğlence tanrısı Dionysos, adada yapayalnız bulduğu Ariadne'ye aşık olur ve onu kendisine eş yapar.

Kaynaklar

Apollodoros. (2017). Bibliotheka: Yunan Mitolojisi, (N. Nirven, Çev.; J.G. Frazer, Sunuş ve Notlar). İmge Kitabevi.

Grimal, P. (2012). Mitoloji Sözlüğü : Yunan ve Roma, (S. Tamgüç, Çev.). Kabalcı Yayınevi.

Estin, C. ve H. Laporte. (2002). Yunan ve Roma Mitolojisi, (M. Eran, Çev.). Tübitak Popüler Bilim Kitapları.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Galata Kulesi

Galata Kulesi, Foto : M. Özveren. Galata Kulesi ilk olarak MS. 6. yüzyılda I. Iustinianus döneminde (527 - 565) bir gözetleme ve fener kulesi olarak inşa edilmiştir. Haliç'in kuzeyinde inşa edilen kuleye Romalılar "Megalos Pyrgos" yani "Büyük Kule" adını vermişlerdir. Kule 1204 yılında İstanbul'daki Haçlı istilası sırasında yıkılmıştır. 1267 yılında İstanbul'un Galata kısmında "Pera" adında bir koloni kuran Cenevizliler (Genovalılar) 1348'de yeniden inşa ettikleri kuleye Christea Turris (İsa Kulesi) adını vermişlerdir. Kule 1453'te İstanbul'un fethinin ardından Osmanlı kontrolüne girmiştir. 1509 yılında kentte meydana gelen büyük bir deprem nedeniyle hasar almış ve 1510 yılında Mimar Murad bin Hayrettin tarafından onarılmıştır. Kule 16. yüzyılda önce zindan daha sonra bir süre gözlem evi, 18. yüzyılda ise kentte artan yangınlar nedeniyle bir yangın gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır. IV. Murad döneminde (1623 - 1640) İstanbul sa...

Tykhe Heykeli

Tykhe heykeli, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Foto : M. Özveren. Dünyayı saran suyun kişileştirilmiş şekli ve tüm akarsuların babası olarak görülen Okeanos'un kızlarından biri olan Tykhe, kader, şans ve başarı tanrıçasıdır. Eski Roma'da Fortuna adıyla anılır.  Tykhe'ler şehirlerin koruyucu tanrıçaları olup, her şehrin bir Tykhe'si vardır. Zengin bir süslemeye sahip Tykhe'nin başının üzerinde zeytin yapraklarıyla süslü şehir surunu temsil eden bir taç vardır. Sol kolunda çeşitli meyvelerle dolu bir bereket boynuzu (cornucopia) ile zenginliğin simgesi olan Plutos isminde bir çocuk taşımaktadır. Orijinali MÖ. 4. yüzyıla ait bir eserin MS. 2. yüzyıla ait Roma dönemi kopyası olan ve 1931 yılında Düzce ili, Konuralp Mahallesi sınırlarındaki Prusias ad Hypium antik kentinde keşfedilen görseldeki Tykhe heykeli tanrıçanın en iyi korunmuş heykellerinden biridir. Bu güzel eser günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenmektedir.

Alman Çeşmesi

Alman Çeşmesi, Sultanahmet Meydanı, Foto : M. Özveren. Alman Çeşmesi, Alman İmparatorluğu Kaiseri II. Wilhelm tarafından 1898 yılında Osmanlı topraklarına yaptığı ikinci ziyaretinde gördüğü ilgi ve sevginin de etkisiyle Sultan II. Abdülhamid ve İstanbul halkına hediye edilmiştir. Almanya'da yapılıp İstanbul'a getirilen çeşme, tarihi bakımdan büyük öneme sahip olan Sultanahmet Meydanı üzerine dikilmiştir. I. Ahmed Türbesi'nin karşısında yer alan çeşmenin mimarı Max Spitta'dır. Neo-Bizans üslubunda yapılan çeşmenin açılış tarihi 27 Ocak 1901'dir. Çeşme yaklaşan dünya savaşı öncesinde Türk-Alman siyasi yakınlaşmasının da bir göstergesidir.