Demokles'in Kılıcı

Demokles'in Kılıcı, Richard Westall, 1812, Wikimedia Commons, Kamu Malı (Public Domain).

Demokles'in Kılıcı hikayesi, antik çağdan günümüze ulaşmış en çarpıcı anlatılardan birisidir. Hikaye MÖ 4. yüzyılda Syrakusai (Sirakuza) tiranı II. Dionysos'un sarayında geçer. Tiranın dostlarından biri olan Demokles, Dionysos ile her sohbetinde konumunun bahşettiği mutluluklardan bahsederek onun ne kadar şanslı olduğunu vurgular. Bu konuşmalardan bıkan Dionysos ise dostuna bir ders vermeye karar verir ve bir günlüğüne tahtını ona teklif eder. 

Demokles büyük bir sevinçle bu teklifi kabul eder ve tiranın yerine geçer. Güzel bir ziyafet düzenlenir, sofralar kurulur; Demokles'in keyfine diyecek yoktur. Ancak tam bu esnada başının üzerinde bir şeyin sallanmakta olduğunu fark eder ve başını kaldırıp yukarı baktığında gördüğü şey karşısında büyük bir endişeye kapılır. Başının üzerinde at kılına bağlanmış ve her an düşüp hayatına son verebilecek keskin bir kılıç sallanmaktadır. Demokles tepesindeki bu kılıcı fark ettikten sonra sofrasındaki bütün lezzetler ve etrafındaki görkem önemini yitirir. Çünkü hükümdarlığın dışarıdan göründüğü kadar kolay olmadığını, büyük görev ve sorumlulukların aynı zamanda büyük tehlike ve sorunları da beraberinde getirdiğini yaşayarak öğrenmiştir. 

Bu etkileyici hikaye Romalı ünlü hatip ve devlet adamı Cicero'nun MÖ 45 yılında yazdığı "Tusculanae Disputationes" (Tusculum Tartışmaları) adlı eserinin 5. kitabında geçmektedir. Hikayede bir hükümdar her ne kadar dışarıdan çok rahat ve mutlu yaşıyor görünse de gerçekte bunun tam olarak böyle olmadığı anlatılmaktadır. Zira büyük sorumluluklar üstlenen ve sürekli tehdit altında yaşayan bir insanın gerçek anlamda mutlu olması mümkün değildir.