Ana içeriğe atla

Saturnalia


The Roman Saturnalia, John Reinhard Weguelin, 1884, Wikimedia Commons, Kamu malı (Public Domain).

Saturnalia, tarım ve hasat tanrısı Saturnus (Eski Yunan'da Kronos) onuruna düzenlenen eski bir Roma festivalidir. Önceleri tek bir gün olarak kutlanmaya başlanmış fakat geç cumhuriyet dönemi itibariyle (MÖ. 133-31) bir haftalık bir festivale dönüşmüştür. Festivalin kutlandığı tarihler kış gündönümüne denk gelmekte olup, bu dönem günlerin uzamaya başladığı ve doğanın yeniden uyanışa geçtiği yeni bir süreci ifade eder. Romalılar bu festival aracılığıyla tanrı Saturnus'u onurlandırır, geçmiş yılın hasadını kutlar ve gelecek ekim dönemi için bereket dilerlerdi.

Saturnalia sadece dini bir ritüelden ibaret değildi; aynı zamanda tüm sosyal kuralların geçici olarak askıya alındığı, bolluk ve eşitliğin hüküm sürdüğü bir kutlama dönemiydi. Romalılar Saturnalia'yı ziyafetlerle, şarkılarla ve birbirlerine hediye vererek geçirirlerdi. İnsanlar evlerini çelenkler ve diğer yeşilliklerle süsler ve geleneksel elbiselerini çıkarıp daha renkli ve rahat kıyafetler giyerlerdi. Eğlence, coşku ve rahatlık ön planda olurdu. Kamusal işler ve ticaret durur, tüm şehir adeta bir şölen alanı haline gelirdi. Kutlamalar sırasında normalde yasak olan kumar gibi aktiviteler serbest bırakılır, sokaklar maskeli ve neşeli insanlarla dolardı. Festivalin en dikkat çeken özelliği ise köle ile efendisi arasındaki hiyerarşinin ortadan kalkmasıydı. Köleler de bu kutlamalara katılır, efendileriyle aynı masada yemek yiyebilir ve hatta bazı durumlarda efendileri onlara hizmet ederdi.

Bu genel neşe ve serbestlik ortamı Saturnalia'yı Eski Roma'nın en sevilen bayramı yapmıştır. Nitekim Romalı şair Catullus (MÖ. 84-54) bu festivali "zamanların en iyisi" olarak tanımlamıştır. Saturnalia zamanlama, gelenekler ve şenlik ortamı gibi benzerlikler içermesi nedeniyle modern kış kutlamalarına, özellikle de Noel'e ilham kaynağı olmuştur.

Kaynaklar

Saturnalia | Celebration, Sacrifice, & Influence on Christmas | Britannica

Saturnalia: Meaning, Festival & Christmas | HISTORY

Saturnalia: The Jolliest of Roman Festivals - World History Encyclopedia


Etiketler:

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Galata Kulesi

Galata Kulesi, Foto : M. Özveren. Galata Kulesi ilk olarak MS. 6. yüzyılda I. Iustinianus döneminde (527 - 565) bir gözetleme ve fener kulesi olarak inşa edilmiştir. Haliç'in kuzeyinde inşa edilen kuleye Romalılar "Megalos Pyrgos" yani "Büyük Kule" adını vermişlerdir. Kule 1204 yılında İstanbul'daki Haçlı istilası sırasında yıkılmıştır. 1267 yılında İstanbul'un Galata kısmında "Pera" adında bir koloni kuran Cenevizliler (Genovalılar) 1348'de yeniden inşa ettikleri kuleye Christea Turris (İsa Kulesi) adını vermişlerdir. Kule 1453'te İstanbul'un fethinin ardından Osmanlı kontrolüne girmiştir. 1509 yılında kentte meydana gelen büyük bir deprem nedeniyle hasar almış ve 1510 yılında Mimar Murad bin Hayrettin tarafından onarılmıştır. Kule 16. yüzyılda önce zindan daha sonra bir süre gözlem evi, 18. yüzyılda ise kentte artan yangınlar nedeniyle bir yangın gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır. IV. Murad döneminde (1623 - 1640) İstanbul sa...
Yorum Gönder
Devamı

Tykhe Heykeli

Tykhe heykeli, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Foto : M. Özveren. Dünyayı saran suyun kişileştirilmiş şekli ve tüm akarsuların babası olarak görülen Okeanos'un kızlarından biri olan Tykhe, kader, şans ve başarı tanrıçasıdır. Eski Roma'da Fortuna adıyla anılır.  Tykhe'ler şehirlerin koruyucu tanrıçaları olup, her şehrin bir Tykhe'si vardır. Zengin bir süslemeye sahip Tykhe'nin başının üzerinde zeytin yapraklarıyla süslü şehir surunu temsil eden bir taç vardır. Sol kolunda çeşitli meyvelerle dolu bir bereket boynuzu (cornucopia) ile zenginliğin simgesi olan Plutos isminde bir çocuk taşımaktadır. Orjinali MÖ. 4. yüzyıla ait bir eserin MS. 2. yüzyıla ait Roma dönemi kopyası olan ve 1931 yılında Düzce ili, Konuralp Mahallesi sınırlarındaki Prusias ad Hypium antik kentinde keşfedilen görseldeki Tykhe heykeli tanrıçanın en iyi korunmuş heykellerinden biridir. Bu güzel eser günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenmektedir.
Yorum Gönder
Devamı

Sultanahmet Meydanı'nda Yer Alan Roma Dönemi Anıtları

1-) Dikilitaş Dikilitaş, Sultanahmet Meydanı, Foto : M. Özveren. Dikilitaş MS. 390 yılında dönemin Roma imparatoru I. Theodosius tarafından Hipodrom'a (bugünkü Sultanahmet Meydanı) dikilmiştir. Eser ilk olarak MÖ. 15. yüzyılda Mısır firavunu III. Thutmosis tarafından yaptırılmış, daha sonra MS. 390'da I. Theodosius tarafından gemiyle Mısır'dan İstanbul'a getirtilmiştir. Asvan granitinden yapılmış Dikilitaş'ın yüksekliği ilk yapıldığında 30 metreydi fakat alt bölümü tahrip olduğu için günümüzdeki yüksekliği kaidesiyle birlikte 24,87 metredir (kaidesiz 18,45 metre). Ağırlığı ise yaklaşık 200 tondur.  Dört cephesinde de hiyerogliflerin yer aldığı eserde III. Thutmosis'in tanrılara sunduğu zaferlerini anlatan kabartmalar yer almaktadır. Kaidesinde ise Roma dönemine ait imparator I. Theodosius, saray erkanı, görevliler ve halkı tasvir eden kabartmaların yanı sıra Yunanca ve Latince olmak üzere iki adet yazı mevcuttur. Theodosius Dikilitaşı olarak da bilinen eser 3574...
Yorum Gönder
Devamı