Peloponnesos Birliği

Peloponnesos Birliği üyelerini bir meclis toplantısında gösteren yapay zeka tarafından hazırlanmış temsili bir görsel.

Peloponnesos Birliği, M.Ö. 550 – M.Ö. 366 yılları arasında etkin olan Sparta’nın önderliğinde kurulmuş askerî bir birlikti. Birliğin adı, üyelerinin yer aldığı coğrafi bölge olan Yunanistan’ın güneyindeki Peloponnesos’tan (Mora Yarımadası) geliyordu. Birlik ayrıca "Sparta ve müttefikleri" olarak da biliniyordu. Peloponnesos Birliği, Eski Yunan dünyasının en eski ve en uzun süreli ittifaklarından biriydi.

Birliğin kuruluş nedeni, Sparta’nın kendi iç ve dış güvenliğini sağlama ve bölgesel etkinliğini sürdürme isteğiydi. Sparta’da çoğunlukla Lakonia ve batısındaki Messenia’nın yerli halkından köleleştirilmiş olan heilotların sayısı Sparta vatandaşlarından çok daha fazla olduğundan heilot isyanları Spartalılar için her zaman büyük bir tehditti. Birlik, herhangi bir isyan karşısında Sparta’ya hızlıca askerî yardım temin etme güvencesi veriyordu. Ayrıca dış tehditlere karşı da aynı güvenceyi sağlıyordu. Sparta, rakibi olan Argos dışındaki tüm Peloponnesos şehir devletlerini birliğe davet edip yanına çekerek Argos’u izole etti ve bu şekilde bölgedeki hâkimiyetini güçlendirmiş oldu.

Birlik üyeleri de aynı şekilde güvenlik garantisi alıyordu. Üye şehir devletleri Sparta’nın önderliğinde kalmakla hem iç hem de dış tehlikelere karşı askerî koruma kazanıyorlardı. Atina’nın lideri olduğu Delos Birliği’nin aksine, üyelerden haraç (vergi) talep edilmiyor; sadece savaş zamanlarında askerî destek vermeleri bekleniyordu. Üyeler iç işlerinde serbestti; fakat dış politika ve savaş kararlarını genellikle Sparta yönlendiriyordu. Birliğin Sparta dışında Tegea, Korinthos, Elis gibi başka önemli üyeleri de vardı.

Peloponnesos Birliği, Pers Savaşları sırasında Hellen Birliği’nin çekirdeğini ve en güçlü kara ordusunu oluşturdu (M.Ö. 480–479). Peloponnesos Savaşları (M.Ö. 431–404) sırasında Atina’nın önderliğindeki Delos Birliği’ne karşı savaştı ve bu savaştan galip ayrıldı. Ancak M.Ö. 4. yüzyıldan itibaren yaşanan iç çekişmeler, isyanlar ve Sparta’nın baskıcı politikaları nedeniyle birlik zayıfladı. Sparta’nın M.Ö. 371’de dönemin yükselen gücü Thebai ile yaptığı Leuktra Savaşı’nda yenilmesinin ardından birlik çözülmeye başladı ve M.Ö. 366 yılında dağıldı.

Kaynaklar

Cartwright, M. (2016, Mart 9). Peloponnesian League. World History Encyclopedia. https://www.worldhistory.org/Peloponnesian_League/

Lendering, J. (2019, Aralık 16). Peloponnesian League. Livius.org. https://www.livius.org/articles/concept/peloponnesian-league/

Peloponnesian League. (t.y.). Vikipedi. https://en.wikipedia.org/wiki/Peloponnesian_League