Ana içeriğe atla

Konstantinus Sütunu


Çemberlitaş Sütunu
Konstantinus Sütunu (Çemberlitaş Sütunu), Çemberlitaş, Foto : M. Özveren.

Konstantinus Sütunu (Çemberlitaş Sütunu), İstanbul'un Fatih ilçesindeki Çemberlitaş semtinde yer alan anıtsal bir sütundur. Günümüzde Çemberlitaş Sütunu olarak bilinen sütun, Çemberlitaş semtine de adını vermiştir. 

I. Konstantinus MS. 11 Mayıs 330'da Byzantion'u (bugünkü İstanbul) Roma İmparatorluğu'nun yeni başkenti ilan ettiğinde kentte imar faaliyetleri başlatmış, bugün Çemberlitaş olarak adlandırılan bölgede kendi adıyla (Forum Constantini) bilinen bir meydan inşa ettirmiştir. Konstantinus'un zaferlerinin anısına dikilmiş olan sütun da bu meydanın tam merkezinde yer alıyordu. 

Roma'daki Apollon Tapınağı'ndan sökülerek başkent ilan edilmesinin ardından Romalıların Nova Roma (yeni Roma) olarak adlandırdıkları kente getirilen sütun, Forum Constantini'nin tam ortasına dikilmiştir. Sütun her biri 3 ton ağırlığında ve 3 metre çapında olan bilezikler, 8 adet sutün ve 1 kaidenin birleştirilmesiyle oluşmuştur. Sütun Roma döneminin önemli yapı malzemelerinden biri olan porfir taşı kullanılarak yapılmıştır. Yüksekliği 57 metreyi bulan sütunun bugünkü yüksekliği 36 metredir.

İlk yapıldığında sütunun üzerinde doğan güneşi selamlayan bir Apollon heykeli vardı. Daha sonra Konstantinus'un sütunun üzerine kendi heykelini koydurduğu söylenmektedir. Doğu Roma döneminde MS. 12. yüzyılın başlarında çıkan bir fırtınada sütunun tepesindeki heykel devrilmiştir. Doğu Roma imparatoru I. Manuel Komnenos (1143 - 1180) tahrip olan sütunu onartmış ve üzerine de büyük bir haç koydurtmuştur. II. Mehmed (Fatih) İstanbul'u fethettikten sonra bu haçı indirtmiş, sütunun üzeri boş bırakılmıştır. Sütun I. Selim (Yavuz) döneminde (1512 - 1520) restore edilmiştir. II. Ahmed döneminde (1691 - 1695) çıkan bir yangında ağır hasar alan sütun, II. Mustafa döneminde (1695 - 1703) gövdesi demir çemberlerle sarılarak sağlamlaştırılmıştır. Bundan sonra sütun halk arasında Çemberlitaş Sütunu olarak anılmaya başlamıştır.

Cumhuriyet döneminde de korunan ve restore edilen sütun, Forum Constantini'den geriye kalan tek eser olarak 1700 yıldır varlığını sürdürmektedir. Daha çok bilinen adıyla Çemberlitaş Sütunu'nun bulunduğu meydana T1 Kabataş-Bağcılar tramvay hattında yer alan Çemberlitaş Durağı'nda inilerek kolayca ulaşılabilir. 


Etiketler:

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Galata Kulesi

Galata Kulesi, Foto : M. Özveren. Galata Kulesi ilk olarak MS. 6. yüzyılda I. Iustinianus döneminde (527 - 565) bir gözetleme ve fener kulesi olarak inşa edilmiştir. Haliç'in kuzeyinde inşa edilen kuleye Romalılar "Megalos Pyrgos" yani "Büyük Kule" adını vermişlerdir. Kule 1204 yılında İstanbul'daki Haçlı istilası sırasında yıkılmıştır. 1267 yılında İstanbul'un Galata kısmında "Pera" adında bir koloni kuran Cenevizliler (Genovalılar) 1348'de yeniden inşa ettikleri kuleye Christea Turris (İsa Kulesi) adını vermişlerdir. Kule 1453'te İstanbul'un fethinin ardından Osmanlı kontrolüne girmiştir. 1509 yılında kentte meydana gelen büyük bir deprem nedeniyle hasar almış ve 1510 yılında Mimar Murad bin Hayrettin tarafından onarılmıştır. Kule 16. yüzyılda önce zindan daha sonra bir süre gözlem evi, 18. yüzyılda ise kentte artan yangınlar nedeniyle bir yangın gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır. IV. Murad döneminde (1623 - 1640) İstanbul sa...
Yorum Gönder
Devamı

Tykhe Heykeli

Tykhe heykeli, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Foto : M. Özveren. Dünyayı saran suyun kişileştirilmiş şekli ve tüm akarsuların babası olarak görülen Okeanos'un kızlarından biri olan Tykhe, kader, şans ve başarı tanrıçasıdır. Eski Roma'da Fortuna adıyla anılır.  Tykhe'ler şehirlerin koruyucu tanrıçaları olup, her şehrin bir Tykhe'si vardır. Zengin bir süslemeye sahip Tykhe'nin başının üzerinde zeytin yapraklarıyla süslü şehir surunu temsil eden bir taç vardır. Sol kolunda çeşitli meyvelerle dolu bir bereket boynuzu (cornucopia) ile zenginliğin simgesi olan Plutos isminde bir çocuk taşımaktadır. Orjinali MÖ. 4. yüzyıla ait bir eserin MS. 2. yüzyıla ait Roma dönemi kopyası olan ve 1931 yılında Düzce ili, Konuralp Mahallesi sınırlarındaki Prusias ad Hypium antik kentinde keşfedilen görseldeki Tykhe heykeli tanrıçanın en iyi korunmuş heykellerinden biridir. Bu güzel eser günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenmektedir.
Yorum Gönder
Devamı

Sultanahmet Meydanı'nda Yer Alan Roma Dönemi Anıtları

1-) Dikilitaş Dikilitaş, Sultanahmet Meydanı, Foto : M. Özveren. Dikilitaş MS. 390 yılında dönemin Roma imparatoru I. Theodosius tarafından Hipodrom'a (bugünkü Sultanahmet Meydanı) dikilmiştir. Eser ilk olarak MÖ. 15. yüzyılda Mısır firavunu III. Thutmosis tarafından yaptırılmış, daha sonra MS. 390'da I. Theodosius tarafından gemiyle Mısır'dan İstanbul'a getirtilmiştir. Asvan granitinden yapılmış Dikilitaş'ın yüksekliği ilk yapıldığında 30 metreydi fakat alt bölümü tahrip olduğu için günümüzdeki yüksekliği kaidesiyle birlikte 24,87 metredir (kaidesiz 18,45 metre). Ağırlığı ise yaklaşık 200 tondur.  Dört cephesinde de hiyerogliflerin yer aldığı eserde III. Thutmosis'in tanrılara sunduğu zaferlerini anlatan kabartmalar yer almaktadır. Kaidesinde ise Roma dönemine ait imparator I. Theodosius, saray erkanı, görevliler ve halkı tasvir eden kabartmaların yanı sıra Yunanca ve Latince olmak üzere iki adet yazı mevcuttur. Theodosius Dikilitaşı olarak da bilinen eser 3574...
Yorum Gönder
Devamı