Gotlar Sütunu

Gotlar Sütunu, fotoğraf: M. Özveren.

Gotlar Sütunu, Gülhane Parkı'nın sahile yakın kısmında, Topkapı Sarayı'nın dış bahçesinde yer almaktadır. Sütun Roma döneminden günümüze hiçbir değişikliğe uğramadan gelen en eski anıttır. 18.5 metre yüksekliğindeki sütun Prokonnesos (bugünkü Marmara Adası) mermerinden tek bir blok halinde yapılmıştır. Sütun başı Korinthos üslubunda  kartal arması ile süslüdür.

Sütunun ismi kaidesinde yer alan latince bir yazıttan gelmektedir. Yazıt "FORTUNAE REDUCI OB DEVICTOS GOTHOS" yani "Gotları yenmemizle geri dönen talihe" şeklindedir. Yazıttaki bu ifade, sütunun Gotlara karşı kazanılan bir zaferin anısına dikildiğini göstermektedir. Genel inanışa göre sütun II. Claudius'un Gotlar'a karşı kazandığı bir zaferi anmaktadır. Fakat I. Konstantinus'un MS 331 - 332 tarihlerinde Got kabilelerine karşı kazandığı galibiyetleri anması da muhtemeldir. 

6. yüzyıl tarihçisi Lidyalı İonnes, sütun başlığının Yunan şans ve talih tanrıçası Tykhe'nin (Roma'daki adıyla Fortuna) bir heykelini taşıdığını söylemektedir. 14. yüzyıl tarihçisi Nikephoros Gregoras'a göre ise sütun, Byzantion'un kurucusu ve şehre adını veren Megaralı Byzas'ın bir heykelini taşımaktaydı. Farklı dönemlerdeki bu ifadelere rağmen günümüzde sütunun üzeri boştur.