Korinthos Savaşı

MÖ 390 civarına tarihlenen Thorikoslu Deksileos’un mezar steli (Kerameikos, Atina). Eser, Korinthos Savaşı’nda (MÖ 394) 20 yaşında şehit düşen Atinalı süvari Deksileos’u, bir düşman hoplitesini alt ederken tasvir eder (Fotoğraf: Tilemahos Efthimiadis, Wikimedia Commons, CC BY 2.0).

Korinthos Savaşı (MÖ 395-386), Sparta'nın Yunan coğrafyası ve Anadolu üzerindeki yayılmacı ve saldırgan politikalarına bir tepki olarak patlak vermiştir. General Lysandros ve Kral Agesilaos komutasındaki Sparta'nın kendi çıkarlarını tehdit ettiğini gören Atina, Boiotia (en güçlü kenti Thebai olan), Korinthos ve Argos kent-devletleri, Sparta'ya karşı dörtlü bir koalisyon kurmuşlardır. Savaş boyunca askeri ve siyasi açıdan dalgalı bir süreç yaşanmış; MÖ 395'teki Haliartos Savaşı'nda Spartalılar yenilgiye uğrayıp komutanları Lysandros hayatını kaybederken, MÖ 394'te Koroneia'da Agesilaos yönetimindeki Sparta ordusu koalisyon güçlerini mağlup etmiştir. Aynı dönemde Pers donanmasını yöneten Atinalı Konon'un Knidos açıklarında Sparta donanmasını ağır bir yenilgiye uğratması, Atina'ya dönerek Peiraieus (Pire) limanı ile kent arasındaki uzun sur duvarlarını yeniden inşa ettirmesini sağlamıştır.

Savaşın seyrini ve kaderini belirleyen en kritik unsur ise Perslerin değişken dış politikası olmuştur. Savaşın başında Sparta karşıtı Atina ve müttefiklerinin yanında yer alan Pers Kralı II. Artakserkses, müttefiklerin barışçıl bir uzlaşı yerine güç dengesini kendi lehlerine çevirme çabalarından rahatsız olmuştur. Atina ile Perslerin arası bozulunca Spartalı Komutan Antialkidas (Antalkidas), Perslerle yeniden yakınlaşarak Hellespontos’u kapatmış ve Atina koalisyonunu barışa zorlamıştır. Böylece MÖ 386 yılında tarihe "Antialkidas Barışı" veya "Kral Barışı" olarak geçen antlaşma imzalanarak Korinthos Savaşı sona ermiştir.

Yapılan barış antlaşmasıyla Pers Kralı; Asya'daki kentler ile Klazomenai ve Kıbrıs gibi adalar üzerindeki egemenliğini ilan etmiş, Lemnos, Imbros ve Skyros dışındaki diğer Yunan kentlerinin bağımsız kalacağını kabul etmiştir. Sparta, Yunanistan'daki eylemlerini Pers müdahalesi olmaksızın sürdürebilmek adına, öteden beri savunduğu "Yunan özgürlüğünün hamisi" olma iddiasından vazgeçerek Anadolu'daki Yunan kent-devletlerini Pers denetimine terk etmiştir. Sonuç olarak bu barış, Anadolu Yunanlarını MÖ 490-479 Pers Savaşları öncesindeki bağımlı konumlarına geri döndürmüş; savaştan Sparta yalnızca yüzeysel bir prestij kazanırken, mücadelenin asıl galibi jeopolitik üstünlüğünü pekiştiren Persler olmuştur.

Kaynaklar

Kaya, M. (2022). Ege ve Eski Yunan Tarihi II: Klasik ve Hellenistik Çağlar. Bilge Kültür Sanat Yayınları.

Ksenophon. (1999). Yunan Tarihi (Hellenika) (S. Sinanoğlu, Çev.). Türk Tarih Kurumu Yayınları.

Martin, T. R. (2014). Eski Yunan: Tarihöncesinden Helenistik Çağ’a (Ü. H. Yolsal, Çev.). Say Yayınları.

Tekin, O. (2015). Eski Yunan ve Roma Tarihine Giriş. İletişim Yayınları.