 |
| Antik Campus Martius'un maketi. |
Tiberis (Tiber) Nehrinin batı kıvrımı ile Collis Hortulorum (Pincianus), Quirinalis ve Capitolinus tepeleri arasında kalan Campus Martius (Mars Alanı), başlangıçta Taşkın Ovası üzerinde yer alan bataklık, akarsu ve kutsal koruluklarla kaplı geniş bir mera alanıydı. Adını Roma’nın savaş ve tarım tanrısı Mars’a adanan ilk sunaktan alan bu bölge, Res Publica (Cumhuriyet) döneminin ilk yıllarında şehir surlarının dışında kalmaktaydı. İlk zamanlar kutsal mısır tarlalarının ve ordunun mevsimlik kamp alanlarının bulunduğu bu alan, zamanla komutanların zafer törenleri (triumphus) öncesinde toplandığı, ordunun askerî tatbikatlar ve at yarışları (Equirria) düzenlediği ana merkez haline geldi. Aynı zamanda civitas mensuplarının oy kullandığı ve census işleminin yapıldığı siyasi bir toplanma alanı (comitia centuriata) işlevi gördü.
Res Publica dönemi boyunca kazanılan askerî zaferleri ölümsüzleştirmek amacıyla bölgede templa, porticuslar ve donanma tersaneleri (Navalia) yükselmeye başladı. Ancak Campus Martius’un asıl anıtsal dönüşümü Imperium Romanum döneminde gerçekleşti. Gaius Iulius Caesar’ın başlattığı projeleri tamamlayan Marcus Vipsanius Agrippa ve İmparator Augustus döneminde alan; Pantheon, Thermae Agrippae, Saepta Iulia, Tiberis Nehrine nazır anıtsal Mausoleum Augusti ve ünlü Ara Pacis gibi görkemli yapılarla donatıldı. Titus Statilius Taurus, M. Claudius Marcellus ve L. Cornelius Balbus theatrumları ile İmparator Domitianus döneminde inşa edilen stadium (günümüzdeki Piazza Navona) ve odeum gibi eğlence merkezleri, bölgenin askerî kimliğini aşarak imparatorluğun en canlı sosyal ve kültürel merkezine dönüşmesini sağladı.
İlerleyen süreçte İmparator Hadrianus, Antoninus Pius ve Marcus Aurelius gibi imparatorlar tarafından yaptırılan basilicae, templa ve zafer columna'larıyla (özellikle Marcomanni Savaşlarını betimleyen sütunlar) donatılan alan, aynı zamanda domus Augusta mensuplarının defnedildiği kutsal bir mekan olma özelliğini korudu. Zamanla horti (bahçeler), aquaeductus (su kemerleri) ve devasa Solarium (güneş saati) ile zenginleşen Campus Martius, Muri Aureliani'nin (Aurelianus Surları) inşa edilmesiyle resmen Roma şehir sınırları içerisine dahil edildi. Başlangıçta sur dışındaki bir tatbikat sahası ve bataklık olan Campus Martius, böylece Roma'nın zaferlerinin, siyasi hayatının ve mimari ihtişamının anıtlaştığı kamusal bir simgeye dönüşmüştür.
Kaynaklar
Bunson, M. (2002). Encyclopedia of the Roman Empire. Facts On File.
