Lupercalia

Lupercalia, Andrea Camassei, yak. 1635.

Lupercalia, her yıl 15 Şubat'ta Eski Roma'da düzenlenen, köklü ve önemli bir dini festivaldir. Adını Latince kurt anlamına gelen "lupus" kelimesinden alan festival, Roma'nın kurucuları Romulus ve Remus'u emziren efsanevi dişi kurt (lupa) ile bağdaştırılır ve ritüeller kurdun bebekleri beslediği Palatinus Tepesi'ndeki Lupercal mağarasında başlardı. "Luperci" adı verilen rahipler tarafından yönetilen tören, manevi bir temizlenme ve arınma amacını taşıyan Februa ile aile atalarının anıldığı Parentalia festivalleriyle aynı döneme denk gelirdi. Açılışta keçi ve köpek kurban edilir, kurbanın kanı genç rahiplerin alınlarına sürülür ve bu sırada arınmanın bir simgesi olarak rahiplerin gülmesi beklenirdi.

Kurban ritüellerinin ardından rahipler, kesilen keçilerin derilerinden kırbaçlar yaparak şehrin sokaklarında çıplak bir şekilde koşmaya başlarlardı. İlk başlarda bir temizlenme eylemi olan bu koşu, zamanla güçlü bir doğurganlık ritüeline dönüştü; zira bu kırbaçlarla darbe almanın kadınlarda hamileliği kolaylaştırdığına inanılırdı. Tarihin en ünlü Lupercalia'sı, Iulius Caesar'ın suikastından tam bir ay önce, MÖ 44 yılında gerçekleşti. Bu törende Caesar'ın müttefiki Marcus Antonius, sokaklardaki koşunun ardından kürsüde oturan Caesar'a bir krallık tacı sunmuş, Caesar ise halkın kral olmak istediğine dair endişelerini (Eski Roma'da krallık rejiminden nefret ediliyordu) yatıştırmak için bu tacı reddetmişti. Roma kültürünün en köklü geleneklerinden biri olan bu festival, Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılışından sonra bile varlığını sürdürmüş, ancak 5. yüzyılın sonlarında Papa I. Gelasius tarafından tamamen yasaklanmıştır. Yaygın inanışın aksine Sevgililer Günü ile doğrudan bir bağı bulunmayan bu kutlama, antik dünyanın en çarpıcı geleneklerinden biri olarak tarihe geçmiştir.

Kaynaklar

Ancient Rome Live. Daily Life in Ancient Rome | Lupercalia.

Britannica. Lupercalia | Description, Meaning, Traditions, Date, & Facts.