Ana içeriğe atla

Kronos'un Evrenin Hakimi Olması


Kronos ve çocuğu, ressam Giovanni Francesco Romanelli, Kamu malı (Public Domain).

Kronos (Eski Roma'da Saturnus olarak bilinirdi), Yer'i temsil eden Toprak Ana (Gaia) ve Gök'ün kişileştirilmiş hali Ouranos'un (Uranus) çocukları olan titanlardan biriydi. Titanların en küçüğüydü, ayrıca Zeus ve Olymposlular kuşağından önceki birinci tanrılar kuşağındandı. Ouranos'un Gaia'dan birçok çocuğu olmuştu. İkilinin beraberliğinden altı Titan ile altı Titanid, üç Kyklops ve üç Hekatogkheires (Yüz Kollu Devler) doğdu. 

Bir gün Ouranos isyankar Kyklopları Ölüler Diyarı'nın yedi kat altına, kasvetli ve korkunç bir yer olan Tartaros'a kapattıktan sonra Gaia ile birlikte oldu. Bu birliktelikten Titanlar dünyaya geldi. Kyklopların hapsedildiği yer, dünyadan, yeryüzünün gökyüzüne olan mesafesi kadar uzak bir yerdi. Gaia, evlatlarının bu şekilde cezalandırılmalarına çok üzüldü ve öç almak için titanları Ouranos'a saldırmaya ikna etti. Parlak çelikten yaptığı tırpanı titanların en genci ve lideri olan Kronos'a verdi. Ouranos gece uyuduğu sırada Kronos tırpanla babasının cinsel organını kesip, sol eliyle Drapenon Burnu'nda (bugünkü G. Kıbrıs'ta yer alır) denize attı (o günden beri sol eli kullanmanın uğursuzluk getireceğine inanılır). Titanlar önlerinde bir engel kalmayınca annelerine verdikleri söz gereği Kyklopları Tartaros'tan çıkardılar ve liderleri Kronos'u evrenin hakimi olarak ödüllendirdiler. Ancak Kronos tüm gücü eline alır almaz kendisine destek olan yüz kollu devler (Hekatohkheires) ile Kyklopları tekrar Tartaros'a hapsetti. Bu şekilde kainatın efendisi olduktan sonra kız kardeşi Rhea ile evlendi.

Hikayenin başka bir versiyonunda ise, Gaia sürekli çocuk yapmak isteyen Ouranos'tan rahatsız olduğu için oğullarından yardım istemiş ve bu talebi yalnızca Kronos kabul etmişti. Zira diğer çocukları Ouranos'tan çekiniyorlardı. Kronos pusu kurdu ve annesinin ona verdiği "orak"la babasının hayalarını keserek denize attı. Gerçek ne olursa olsun, evrenin yeni hakimi artık Kronos'tu. Ancak babasının başına gelene benzer bir biçimde Kronos da kendi çocukları tarafından tahtından edildi ve ardından Tartaros'a hapsedildi.


KAYNAKLAR


Graves, R. (2010). Yunan Mitleri : Tanrılar, Kahramanlar, Söylenceler, (çev. Uğur Akpur), İstanbul: Say Yayınları.

Grimal, P. (2012). Mitoloji Sözlüğü : Yunan ve Roma, (çev. Sevgi Tamgüç), İstanbul: Kabalcı Yayınevi.


Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Galata Kulesi

Galata Kulesi, Foto : M. Özveren. Galata Kulesi ilk olarak MS. 6. yüzyılda I. Iustinianus döneminde (527 - 565) bir gözetleme ve fener kulesi olarak inşa edilmiştir. Haliç'in kuzeyinde inşa edilen kuleye Romalılar "Megalos Pyrgos" yani "Büyük Kule" adını vermişlerdir. Kule 1204 yılında İstanbul'daki Haçlı istilası sırasında yıkılmıştır. 1267 yılında İstanbul'un Galata kısmında "Pera" adında bir koloni kuran Cenevizliler (Genovalılar) 1348'de yeniden inşa ettikleri kuleye Christea Turris (İsa Kulesi) adını vermişlerdir. Kule 1453'te İstanbul'un fethinin ardından Osmanlı kontrolüne girmiştir. 1509 yılında kentte meydana gelen büyük bir deprem nedeniyle hasar almış ve 1510 yılında Mimar Murad bin Hayrettin tarafından onarılmıştır. Kule 16. yüzyılda önce zindan daha sonra bir süre gözlem evi, 18. yüzyılda ise kentte artan yangınlar nedeniyle bir yangın gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır. IV. Murad döneminde (1623 - 1640) İstanbul sa...

Tykhe Heykeli

Tykhe heykeli, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Foto : M. Özveren. Dünyayı saran suyun kişileştirilmiş şekli ve tüm akarsuların babası olarak görülen Okeanos'un kızlarından biri olan Tykhe, kader, şans ve başarı tanrıçasıdır. Eski Roma'da Fortuna adıyla anılır.  Tykhe'ler şehirlerin koruyucu tanrıçaları olup, her şehrin bir Tykhe'si vardır. Zengin bir süslemeye sahip Tykhe'nin başının üzerinde zeytin yapraklarıyla süslü şehir surunu temsil eden bir taç vardır. Sol kolunda çeşitli meyvelerle dolu bir bereket boynuzu (cornucopia) ile zenginliğin simgesi olan Plutos isminde bir çocuk taşımaktadır. Orjinali MÖ. 4. yüzyıla ait bir eserin MS. 2. yüzyıla ait Roma dönemi kopyası olan ve 1931 yılında Düzce ili, Konuralp Mahallesi sınırlarındaki Prusias ad Hypium antik kentinde keşfedilen görseldeki Tykhe heykeli tanrıçanın en iyi korunmuş heykellerinden biridir. Bu güzel eser günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde sergilenmektedir.

Sultanahmet Meydanı'nda Yer Alan Roma Dönemi Anıtları

1-) Dikilitaş Dikilitaş, Sultanahmet Meydanı, Foto : M. Özveren. Dikilitaş MS. 390 yılında dönemin Roma imparatoru I. Theodosius tarafından Hipodrom'a (bugünkü Sultanahmet Meydanı) dikilmiştir. Eser ilk olarak MÖ. 15. yüzyılda Mısır firavunu III. Thutmosis tarafından yaptırılmış, daha sonra MS. 390'da I. Theodosius tarafından gemiyle Mısır'dan İstanbul'a getirtilmiştir. Asvan granitinden yapılmış Dikilitaş'ın yüksekliği ilk yapıldığında 30 metreydi fakat alt bölümü tahrip olduğu için günümüzdeki yüksekliği kaidesiyle birlikte 24,87 metredir (kaidesiz 18,45 metre). Ağırlığı ise yaklaşık 200 tondur.  Dört cephesinde de hiyerogliflerin yer aldığı eserde III. Thutmosis'in tanrılara sunduğu zaferlerini anlatan kabartmalar yer almaktadır. Kaidesinde ise Roma dönemine ait imparator I. Theodosius, saray erkanı, görevliler ve halkı tasvir eden kabartmaların yanı sıra Yunanca ve Latince olmak üzere iki adet yazı mevcuttur. Theodosius Dikilitaşı olarak da bilinen eser 3574...