 |
| Homeros’a ait bir büst, fotoğraf: JW1805, British Museum, Wikimedia Commons, Public Domain (kamu malı) |
Homeros, M.Ö. 8. yüzyılda yaşadığı düşünülen ve Batı edebiyatının temellerini atan en önemli figürlerden biridir. Ona atfedilen İlias (İlyada) ve Odysseia, yalnızca antik Yunan’ın değil, dünya edebiyatının da temel taşları kabul edilir. Bu destanlar, kahramanlık, tanrıların müdahaleleri ve insanın kaderle olan mücadelesi gibi evrensel temaları işler. Homeros’un dili, çoğunlukla İyon ve Aiol lehçelerinin bir karışımı olan özel bir epik Yunancadır ve bu da eserlerin sözlü gelenekle nasıl şekillendiğini gösterir.
İlias, Troia (Truva) Savaşı’nın son döneminde geçen olayları ve Akhilleus’un öfkesini merkez alır. Destan yaklaşık 15.700 dizeden oluşur ve 24 kitaba ayrılmıştır. Odysseia, Troia Savaşı’nın ardından Odysseus’un eve dönüş yolculuğunu anlatır. Bu yolculuk sırasında Odysseus ve tayfasının başına gelen olaylar detaylı bir şekilde aktarılır. Destan yaklaşık 12.100 dizeden oluşur ve İlias gibi 24 kitaba ayrılmıştır. Bu bölümleme Homeros’un döneminde değil, sonraki yüzyıllarda okuma ve ezberlemeyi kolaylaştırmak amacıyla yapılmıştır.
Homeros’un eserlerinin kökeni sözlü geleneğe dayanır. Destanlar, ozanlar tarafından kuşaktan kuşağa aktarılmış, ritmik yapıları sayesinde hafızada korunmuştur. Modern araştırmalar, bu destanların yazıya geçirilmesinin Homeros’tan çok sonra gerçekleştiğini öne sürer. Muhtemelen bu, M.Ö. 6. yüzyılda Atina’da tiran Peisistratos döneminde olmuştur. Homeros’un kör olup olmadığı ise kesin olarak bilinmemektedir. Antik kaynaklar onun kör olduğunu söylese de bu iddia doğrulanmamış olup modern araştırmalarda tartışılmaktadır.
Homeros’un kimliği ve yaşamına dair ayrıntılar hâlâ belirsizdir. Antik kaynaklarda Smyrna (İzmir), Chios (Sakız) Adası veya İos gibi farklı yerler doğum yeri olarak gösterilir, ancak kesin kanıt yoktur. Bu belirsizlik “Homeros Meselesi” olarak bilinen tartışmayı doğurmuştur: İlias ve Odysseia tek bir şairin mi eseridir, yoksa uzun yıllar boyunca farklı ozanların katkısıyla mı şekillenmiştir? Bu sorular yanıtlanmamış olsa da Homeros adı, antik dünyadan günümüze kadar epik şiirle özdeşleşmiş ve edebiyat tarihinde benzersiz bir yer edinmiştir.
Kaynaklar
-
Britannica. Homer – Greek poet. https://www.britannica.com/biography/Homer-Greek-poet
-
Wikipedia. Homer. https://en.wikipedia.org/wiki/Homer
-
World History Encyclopedia. Homeros. https://www.worldhistory.org/trans/tr/1-225/homeros/
Yorumlar
Yorum Gönder